Abseilen als de Limburgse Indiana Jones: zó krijg je jongeren enthousiast voor geschiedenis

Abseilen in een twaalf meter diepe zinkput om geschiedenis voor jongeren tot leven te brengen? De Limburgse docu-makers Robin Peeters en Kris Förster doen het voor hun serie eXpeditie.



Tal van opnames hebben de Limburgse documentairemakers Robin Peeters (Mosasaurusfilm) en Kris Förster (KF InHeritage) al gemaakt voor hun nieuwe, online jeugddocumentaireserie eXpeditie. „Maar dit”, lacht Förster. „Is wel de meest spectaculaire tot nog toe.” In het Savelsbos bij Rijckholt legt Peeters deze zaterdag met zijn camera vast hoe het presentatieduo, de populaire YouTuber Benjamin Peeters en archeologe Donna Dieperink, met hulp van een klimteam afdaalt in de Henkeput.


Gevaar

In een twaalf meter diep zinkgat klimmen, dat kan niet zomaar en is niet zonder gevaar. Niet voor niets staat er een groot hekwerk rond de Henkeput. „We moesten een vergunning aanvragen en drie weken geleden heeft een onderzoeksteam al gecheckt of het veilig kan”, vertelt Peeters. „Zonder klimbegeleiding zouden we er onmogelijk weer uitkomen. Deze opname mag je met recht een expeditie noemen.” Wandelaars kijken vreemd op als ze midden in het hellingbos een klimteam aantreffen en een drone zien hangen. „Wauw! Ik ben altijd al benieuwd geweest hoe het daar beneden uitziet”, zegt een passerende hardloopster. „Wanneer kunnen we het terugzien?”


Het duo Peeters en Förster bedacht jaren geleden Expeditie Limburg om de geschiedenis van Limburg op een uitdagende en eigentijdse manier aan het publiek te presenteren. Dat gebeurde in 2008 en 2013 heel succesvol op L1 met (korte) films, een mix van documentaire en gedramatiseerde reconstructie. De documentairereeks eXpeditie is het vervolg, dat zich niet meer beperkt tot Limburg, maar het hele land bestrijkt. Ook is het nu specifiek bedoeld voor jeugd vanaf een jaar of elf.


Flitsend

Maar ja, inmiddels is het 2020. Wil je jongeren zover krijgen dat ze je docu bekijken, dan moet die snel, flitsend én online zijn. De knop van de televisie weet de jeugd immers niet vaak meer te vinden. Daarom komt er rond de jaarwisseling een speciaal YouTube-kanaal waarop om de twee, drie weken nieuwe episodes te bekijken zijn. „Een Discovery of National Geographic for kids”, noemt Peeters het.


„Van elk thema – onder meer de Limburgse mosasaurus, de Limburgse vuursteenmijnen, de Vikingen en het ontstaan van Holland – maken we een twee- of drieluik. Een filmpje duurt drie tot vier minuten en eindigt met een cliffhanger, zodat je wilt weten hoe het verder gaat en het vervolgfilmpje ook kijkt. Het moet leuk zijn om te bekijken, maar krijgt ook een diepere, informatieve laag, waardoor het niet kinderachtig is. Je moet jeugd nooit onderschatten.” Filmmaker Peeters regisseert en produceert; historicus Förster zorgt voor de research, zodat die diepere laag geschiedkundig voor de volle honderd procent klopt. Samen schrijven ze de scenario’s.


Limburgse Indiana Jones

Maar waarom wordt er deze zonnige zaterdag nou abgeseild in een zinkput? Om het verhaal van wereldberoemde Eugène Dubois uit Eijsden – „Misschien wel Limburgs grootste wetenschapper”, zegt Förster – op een voor de jongeren aantrekkelijke manier te vertellen. Voor Dubois vormde de afdaling in deze Henkeput in 1886 de aanzet voor een epische zoektocht naar de missing link, de ontbrekende schakel tussen mens en aap. Enkele jaren later vond hij die daadwerkelijk op Java. Zijn vondsten van de missing link – een schedelkapje, een dijbeen en een kies – zijn dé topstukken van Naturalis Biodiversity Center in Leiden. „Door te filmen op plekken die ons iets vertellen, zoals hier het verhaal van Dubois, gaat de historie leven”, legt Peeters uit. „Geschiedenis herbergt de grootste avonturen uit het menselijke bestaan. Die verhalen moet je smakelijk opdienen. Nu wordt het tijd om Dubois’ verhaal te introduceren bij een jonge generatie, want ook hier blijkt dat de werkelijkheid net zo spannend is als de films uit Hollywood: vóór Indiana Jones was er Dubois...”


Vader en zoon

Benjamin, de 20-jarige zoon van Peeters die op YouTube maar liefst 140.000 abonnees en meer dan 30 miljoen views heeft, geeft toe dat hij het best een beetje eng vindt om in de Henkeput af te dalen. „Het is behoorlijk diep.” Het zou natuurlijk mooi meegenomen zijn als Benjamins fans straks ook klikken op eXpeditie. Maar het gaat Peeters vooral om zijn zoons kwaliteiten. „Het is heel bijzonder om dit als vader en zoon te doen. Persoonlijk creëren we geweldige herinneringen. Hij is bovendien een goede match met Donna, die allesbehalve een stoffige archeologe is. Bij de casting zagen we meteen de klik op beeld. Daar moet je mazzel mee hebben. Samen zoeken ze op een aansprekende manier naar de antwoorden op de vragen die ze op hun expedities tegenkomen. Ik weet zeker dat straks niet alleen jongeren kijken, maar de episodes ook de oudere kijker aanspreken.”


Eerder gepubliceerd in Dagblad De Limburger, 2020-09-20

Geschreven door Hanneke Drohm